Ανάλυση βιοϊατρικών σημάτων σε ασθενείς με σύνδρομο υπνικής άπνοιας καθώς και ανάπτυξη υπηρεσιών διάγνωσης και αντιμετώπισης του συνδρόμου

Το Σύνδρομο Απνοιών Υποπνοιών Ύπνου (ΣΑΥΥ) είναι μια συχνή και χρόνια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια πλήρους ή μερικής απόφραξης των ανώτερων αεραγωγών κατά τη διάρκεια του ύπνου. Το αποτέλεσμα είναι κατακερματισμένος και μη αναζωογονητικός ύπνος που προκαλεί υπνηλία και μειωμένη συγκέντρωση κατά τη διάρκεια της ημέρας, ατυχήματα (τροχαία, εργατικά κ.ά.) και μειωμένη ποιότητα ζωής. Το ΣΑΥΥ έχει συσχετιστεί με την ανάπτυξη καρδιαγγειακών και μεταβολικών διαταραχών, κατάθλιψη και γνωστική δυσλειτουργία.

Εκτιμάται ότι 2 στους 10 ανθρώπους υποφέρουν από ΣΑΥ, εκ των οποίων 90% παραμένει αδιάγνωστο. Εμφανίζεται σε κάθε ηλικία αλλά κυρίως σε άτομα μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας, είναι 3 φορές πιο συχνό στους άντρες και αφορά κατά κύριο λόγο παχύσαρκα άτομα (BMI>30 kg·m-2).

Το πολυσομνημογραφημά (στο εξής πολϋυπνογραφία), που εκτελείται σε ειδικά εργαστήρια μελέτης ύπνου, αποτελεί τη μέθοδο αναφοράς για τη διάγνωση του ΣΑΥΥ, έχει όμως υψηλό κόστος και απαιτεί ειδικό εξοπλισμό καθώς και εξειδικευμένο προσωπικό. Προς αυτήν την κατεύθυνση έχουν αναπτυχθεί ερωτηματολόγια για προσυμπτωματικό έλεγχο, καθώς και ειδικές φορέσιμες συσκευές για κατ’οίκον μελέτη του ύπνου.

Εφόσον τεθεί η διάγνωση του ΣΑΥΥ, η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα του συνδρόμου. Θα χρειαστεί να ληφθούν συντηρητικά μέτρα (απώλεια βάρους, διακοπή του καπνίσματος, αποφυγή αλκοόλ) και σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις η ενδεδειγμένη και πιο αποτελεσματική θεραπεία είναι η χρήση συσκευής συνεχούς θετικής πίεσης στους αεραγωγούς (Continuous Positive Airway Pressure - CPAP), σε συνδυασμό με αλλαγές στον τρόπο ζωής. Η CPAP μέσω μιας μάσκας που εφαρμόζει στο πρόσωπο του ασθενούς, συνδέεται σε ένα μηχάνημα που “σπρώχνει” αέρα με πίεση ώστε να διατηρεί ανοιχτούς τους αεραγωγούς κατά τη διάρκεια του ύπνου. Λόγω της παρεμβατικής φύσεως της CPAP ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών εγκαταλείπει τη θεραπεία.

Εικόνα 1: Σχηματική παρουσίαση των βασικών λειτουργιών του EuSleep και της ροής πληροφορίας μεταξύ τους.

Η παρούσα πρόταση περιλαμβάνει μια (ολιστική και) αρθρωτή προσέγγιση που πλαισιώνει την τρέχουσα κλινική πράξη από τη διάγνωση μέχρι και τη θεραπεία, όπως αποτυπώνεται και στην Εικόνα 1, θέτοντας τους παρακάτω στόχους:

  • Ευρεία πληθυσμιακή κάλυψη προσυμπτωματικού ελέγχου, χρησιμοποιώντας εφαρμογές κινητών συσκευών και ψηφιακό περιεχόμενο, με σκοπό τον εντοπισμό των αδιάγνωστων περιστατικών και την πρώιμη διάγωνση του ΣΑΥΥ
  • Βελτιωμένη και ευχερέστερη διάγνωση του ΣΑΥΥ με συσκευές κατ’οίκον μελέτης του ύπνου και την ανάπτυξη εύχρηστων διαγνωστικών μεθόδων, καθώς και υπηρεσιών τηλεϊατρικής.
  • Ανάπτυξη αλγορίθμων για τη βέλτιστη χρήση των φορητών καταγραφών.
  • Ανάλυση των σημάτων που λαμβάνονται από την πολυυπνογραφία με σκοπό την εξαγωγή νέων βιοδεικτών που θα χρησιμοποιηθούν σε σύστημα υποστήριξης ιατρικών αποφάσεων για την καλύτερη διάγνωση του ΣΑΥΥ.
  • Ολοκληρωμένες παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής μέσω παρακολούθησης, υποστήριξης (coaching) και συμβουλευτικής σε άτομα που έχουν διαγνωστεί με ΣΑΥΥ.
  • Ανάλυση των σημάτων από τη συσκευή CPAP σε συνδυασμό με παραμέτρους σχετικές με την ευεξία (wellbeing) των ασθενών με σκοπό την ενσωμάτωσή τους σε ένα σύστημα υποστήριξης απόφασης που θα βελτιώσει την παρακολούθηση και τη θεραπεία ασθενών με ΣΑΥΥ.

 

Περισσότερες πληροφορίες: http://www.eusleep.gr/